Bipolar bozuklukların tedavisi
Diğer ilaçlar hakkında neler bilmeliyim?
Bipolar bozukluklarda ruh hali stabilizatörleri yanında başka ilaçlar
da kullanılmaktadır. Aşağıdaki tabloda, en önemli ve en sık kullanılan
ilaçlar hakkındaki önemli özet bilgiler bulunmaktadır.
Atipik antipsikotikler
- Bu ilaçlar sadece halüsinasyonlar ve kuruntular gibi psikotik semptomlara
karşı etkili değildirler, aynı zamanda kendilerine özgü ruh hali stabilizasyonu
ve kısmen de antidepresif etkiye sahiptirler. Bu sınıf içinde etki ve
yan etki spektrumunda belirgin farlılıklar vardır.
Tipik antipsikotikler
- Tipik antipsikotikler (örneğin Haloperidol, Flupentixol) çok iyi antipsikotik
etkiye sahiptirler ve akut terapide kısmen gereklidirler, örneğin aşırı
ajitasyon durumlarında.
- Ancak kısmen uygun olmayan yan etkileri nedeniyle, bipolar bozuklukların
uzun süreli tedavisinde tercih edilmemelidirler. Ancak bu, bazı hastaların
bu ilaç sınıfına iyi tepki verdiği ve bu gibi durumlarda kişiye özgü
bir karar alınma gerekliliğini ortadan kaldırmaz.
Benzodiazepinler ve hipnotikler
- Bu ilaçlar korku, huzursuzluk, ajitasyon durumlarında ve uyku bozukluklarında
kullanılır. Bu ilaçlar, inatçı intihar düşüncelerini arka plana atmak
için, sıklıkla akut intihar tehlikesi karşısında yazılırlar.
- Bu ilaçların çok çabuk ve güçlü etkileri vardır. Uzun vadede bağımlılık
yapma potansiyelleri olduğundan sadece akut tedavide kullanılmalıdırlar.
Antidepresanlar
- Antidepresanlar motivasyon sağlayıcı, uyku getirici ve sakinleştirici
etkiye sahiptirler. İlaçların seçiminde depresif tabloya bakılır (korkulu/kaygılı,
motivasyonsuz, ajite vb. depresyon).
- „Switch-Riski“ nedeniyle antidepresanlar sadece ruh hali stabilizatörleri
ile birlikte alınmalıdır. „Switch-Riski“, antidepresanlar nedeniyle
bir manik fazın tetiklenme tehlikesidir. Bu riskin gerçekten var olup
olmadığı veya manik faza geçmenin bipolar bozukluğun doğal bir seyri
mi olduğu sorusu bugüne kadar yeterince aydınlatılamamıştır.
- Buna rağmen olası „Switch-Riskinden“ kaçınılmalıdır. „SSRI“ (selektif
Serotonin geri emilim inhibitörleri) düşük „Switch-Riski“ antidepresanlar
olarak kabul edilmektedirler. Kendinizde veya başkalarında antidepresan
alımına bağlı manik semptomlar tespit ederseniz, bunun hekiminizle görüştükten
sonra hemen kesilmesi gerekir!
- Karma durumlarda veya hızlı faz seyirlerinde (Rapid Cycling) genel
olarak antidepresanlardan kaçınılmalıdır. Bunlar hastalığın seyrini
olumsuz yönde etkileyebilirler.