Bipolar bozuklukların tedavisi
Hangi terapiler vardır – Genel bakış
Bipolar hastalar insan olmayı başkalarından farklı yaşarlar. Olumsuz
ve talihsiz olaylara karşı tepkileri farklı olur; ruh, beden ve sosyal
çevrenin iç dinamiği başkalarından çok farklı olabilir. Buna uygun olarak
da terapinin çok yönlü ve çeşitli olması gerekir.
Tıbbi
tedavi genelde yeterli olmaz. Terapi çalışması özsaygı duygusunu pekiştirmeye
ve anlam kazandırmaya yardımcı olabilir. Yabancı beklentileri kontrol
etmede ve kişinin kendi ölçütlerini oluşturmada yardımcı olabilir. Aile
yakınlarının da bu dinamik içine çekilme tehlikesi olduğundan, onlara
hastadan ayrı ve entegre bir desteğin verilmesi şarttır. Hasta yakınlarını
dikkate almamak bir meslek hatası sayılır.
Bipolar bozukluklarda salt psikolojik eğitim çalışması yeterli olmaz.
Psikoterapisel tekil ve grup tedavileri de ilaçla tedavi kadar önemlidir.
Grup terapisinin özel bir işlevi vardır: Grup içinde hastalar, başkalarının
aynasında kendi fazlarını daha iyi idrak eder, kıyaslar ve istikrara kavuşturabilirler.
Terapi çalışmaları, yapılar üstü olmalı, yani hastalara kendi tedavi statülerinden
bağımsız olarak eşlik etmelidir. Ancak bu şekilde tam bir algı/idrak sağlanabilir,
ancak bu şekilde aşırılıkların entegrasyonu teşvik edilebilir ve eğilim
ortaya doğru çekilebilir.
Terapiye mümkün olduğu kadar erken başlanmalıdır. Bu hem ilk psikozda
hem de yenilenen epizotta, yani nüksetme halinde geçerlidir. Çok yönlü
ve çeşitli iç dinamikler nedeniyle, psikolojik, sosyal ve tıbbi terapi
öğelerin kombinasyonu gerekir.
Münferit terapi yapı taşları hakkında bilgi
1. Psikoterapi ilaçların yerini alamaz, ancak bipolar bozukluğun özel ruhsal iç dinamiği nedeniyle vazgeçilmezdir ve özellikle şu açılardan gereklidir
- Yetersiz gelişme gösteren öz ölçütlerin varlığı durumunda başkalarının ölçütlerine aşırı uyumun ifadesi için,
- Özdeğer kaybı rizikosuna karşı ve depresif örneğin üstesinden gelinmesi için,
- Depresyonda eziyete ve manide sorumsuzluğa neden olabilecek zaman algılama bozukluklarının ortadan kaldırılması için.
2. İlaçlar psikoterapinin yerini alamaz, ancak yeni fazların ortaya çıkma tehlikesini taşıyan özel somatik iç dinamik nedeniyle önemlidirler.
- Ruh hali stabilizatörlerinin erken alınmaya başlanması ve etkin ve tahammül edilebilir bir tedavi büyük önem taşır.
- Kesintisiz ilaçlı tedavi genelde terapi ilişkisini de öngörür.
3. Sosyal deneyim hastalığın seyrini ve iyileşmeyi olumlu veya olumsuz yönde etkileyebilir. Burada da özel sosyal iç dinamik tehlikesi dikkate alınmak zorundadır.
- Girdaba çekilmemeleri ve dayanıklı olabilmeleri için hasta yakınları ayrı ve bağımsız olarak algılanmalı ve desteklenmelidir.
- Haksız korkuları azaltmak ve işyerine entegrasyonu sağlamak için genel ve özel önyargılara karşı açıklama yapmak da zorunludur.
Entegre bakım
İstikrarlı ve bunalımlı fazlı hastalıklarda bakımın entegrasyonu ve sürekliliği
büyük önem taşır:
- Özel psikoterapi grupları önceden devreye girmelidir, yani ayakta ve yatılı tedaviye hazırlıklı olmalıdır.
- İlaçla tedavide kesintisizlik ve esneklik, yani hızlı bir değişim, mümkün olmalıdır.
- Başlayan fazların regülasyonu şimdiye kadar düşünüldüğünden çok daha zorlu olabilir. Bu konuda kendi kendine yardım ve profesyonel destek birlikte etkide bulunmalıdır.
- Bağımsız psikiyatr ve psikoterapistler tarafından yürütülecek düzenli tedavi, bunalım zamanlarında ek servislerin, örneğin kurum ambulansları yoluyla hızla devreye sokulabildiği durumlarda tercih edilebilir. Burada bölgesel ağların oluşturulması özel bir önem taşımaktadır.
- Çevreyi, özellikle de hastanın birinci dereceden yakınlarını devreye sokmadan yürütülecek bipolar hasta tedavileri mesleki hata olarak kabul edilmelidir.
.
En sık uygulanan terapiler şunlardır:
İlaçlı terapiler
- Bu tedaviler genelde ruh hali stabilizatörleri (faz profilaksileri) ile, ama aynı zamanda antipsikotikler, antidepresanlar, benzodiazepinler ve hipnotikler gibi diğer ilaçlarla yürütülür.
Psikososyal terapiler: Psikolojik tekil veya grup terapileri
- Psikolojik eğitim
- Bilişsel davranış terapisi
- Ritim terapisi
- Derinlemesine psikolojik yöntem, görüşme/konuşma psikoterapisi
- Bağımlılık terapisi
Biyolojik terapiler
- Uykusuz bırakma terapisi
Diğer terapiler
- Aile terapisi
- Ergo terapi ve iş (çalışma) terapisi
- Sosyoterapi
- Sosyal yeterlilik alıştırması
- Meta bilişsel alıştırma
- Sanat terapisi
- Dans terapisi
- CogPack
