Günlük yaşam yardımları
Damgalanmaya ve ayrımcılığa karşı durmak
Hastalık
çerçevesindeki en önemli sorunlardan biri diğer insanların tepkileridir.
Öncelikle "Şizofren" kavramı küçültücü birçok önyargıyla bağlantılıdır
(Bakınız: „Psikozlar hakkında bilmeniz gereken 10 şey”) ve bunlar uzak
durmak ve ayrımcılık döngüsüne götürür. Bunun sonucu olarak da ruh hastaları
genellikle "kaçık" veya "deli" olarak damgalanır.
Ev ve iş ararken bu insanlar çoğu zaman dezavantajlıdır. Çevreleri hastalığını
öğrenince o kişiden uzak durmaya başlar. Bu nedenle psikozlu insanlar
genellikle tecrit edilir veya iş bulmakta zorluk çekerler. Damgalanma
ayrımcılığı doğurur ve bu toplum içinde çeşitli biçimlerde ifadesini bulur:
bu davranışlar şizofrenlerle ilişki kurmamaktan onları sosyal açıdan sınırlamaya
kadar varır.
Hasta olarak yapabilecekleriniz
Damgalanma sadece yabancı zihinlerde değil hastanın kendi zihninde de
olur. Bu nedenle damgalanmaya karşı mücadele zor olabilir. Buna rağmen
yapabilecekleriniz vardır:
- Şizofreni hakkında mümkün olduğu kadar kapsamlı bilgi edinin, bu sayede
bilgisizlikten kaynaklanan düşünceleri temelden değiştirebilirsiniz.
- Çevrenizdeki insanların şizofreni konusunda aydınlanmasına çalışın.
- Bir televizyon programı veya gazete makalesindeki vurdum duymazlıktan
dolayı kendinizi incinmiş hissederseniz yazın ve şikayette bulunun.
- Ayrımcılığa karşı mücadele edin. İşyerinizde önyargılarla karşılaşırsanız
bağlı bulunduğunuz sendikaya başvurun. Müşteri olarak ayrımcılığa maruz
kalırsanız müdüriyete şikayet edin.
Hasta olmayan birisi olarak yapabilecekleriniz
- Ruhsal hastalıklar hakkında daha fazla bilgi edinin: Ruhsal hastalıklar
hakkında ne kadar çok bilgi sahibi olunursa olumsuz sterotipler ve önyargılar
da o kadar iyi tanınır.
- Ruhsal hastalık deneyimi olan insanları dinleyin: Bu insanlar damgalanmaktan
ne anladıklarını ve bu damgalanmanın yaşamlarını nasıl etkilediğini
anlatabilirler. Onlar nasıl görünmek istediklerini ve hastalıkları ile
nasıl uğraşılacağını en iyi kendileri söyleyebilirler.
- Medyadaki damgalamalara cevap verin. Eğer programlarda damgalama
dikkatinizi çekerse, televizyona, radyoya veya gazetelere yazın. Endişelerinizi
anlatın ve gerekiyorsa ruhsal hastalıklara ait ciddi kaynakları tavsiye
edin.
- Tanıdığınız biri örneğin "şizofren" kelimesini olumsuz
veya yanlış anlamda kullanacak olursa, bunu ona söyleyin. Aynısını belirgin
olumsuz ve ayrımcı sözlere karşı da yapın. Hiç kimsenin ruhsal hastalıklara
karşı bağışıklığı olmadığı yönündeki küçük bir uyarı, bu gibi durumlarda
bazen mucizevi etki yapmaktadır.
- Sanatçı, yazar ve benzeri insanların yararlılıklarını anlatın ve
ruhsal hastalığın bu insanların yaşamlarının bir parçası olduğunu belirtin.
Ruhsal hastalıklar insanların yaşamlarında ortaya koyduğu başarıyı azaltmamaktadır
(iyi ki de böyle olmaktadır).