Günlük yaşam yardımları
Özgüvenin güçlendirilmesi
„Zayıf bir özgüven duygusu, başkalarının yaptığı veya söylediği
birçok şeyi kendi yetersizliğimizin kanıtı olarak görmemize neden olur.”
„Psikozlu veya bipolar kişilerde özgüven (kendine güven) merkezi ve belirleyici
bir konudur. Bir yandan özgüven bir psikoz deneyimi nedeniyle azalmış
olabilir, öte yandan kendilerine uzun süredir güvenmeyen, çekingen ve
yaşam deneyimleri nedeniyle değersiz oldukları duygusuna kapılmış psikoz
hastaları vardır. Burada önemli olan, hastaların kendilerini sosyal ilişkilerde
nasıl algıladıklarıdır. Başkalarıyla ilişkilerde kendilerini güçsüz hissederler,
utanırlar ve başkalarının kendi zayıflıklarını bildiği korkusuna kapılırlar.
Düşük özgüvenin nedenleri
Kimse
dünyaya az özgüvenle gelmez. Kendimize güvenmememiz, yaşamda
geçirdiğimiz deneyimler sonucu bazı şeyleri başaramayacağımız ve değersiz
olduğumuz duygusunu edinmemiş olmamızdan kaynaklanır. Bu deneyimlerimiz
yaşamımızın ilk yıllarında oluşur, bu yaşlarda özellikle yetişkinler,
ama aynı zamanda akranlarımız da, onların istedikleri gibi olmadığımız
için sürekli olarak hata ve zaaflarımıza dikkat çekerek bizi söz veya
itici davranışlarla cezalandırırlar.
İnsan uzun süre bu gibi durumlarla karşı karşıya kalınca otomatik olarak
her türlü durumda kendini eleştirel gözle incelemeye veya eleştirmeye
başlar. Bize aptal, salak, aciz veya korkak gibi çirkin sözler söylenir;
budala, çirkin ve zayıf olarak tanımlanırız.
Eğer kendine güveninizi daha da azaltmak istiyorsanız
işte size bir kılavuz:
- Kendiniz hakkında sürekli olarak kötü düşünün,
- her şeyi sineye çekin ve her türlü haksızlığa boyun eğin,
- birileri size iltifat ederse veya sizi överse hemen itiraz edin,
- her zaman kendinizde eleştirilecek bir şeyler bulun.
Özgüveninizi tekrar kazanmak veya güçlendirmek
istiyorsanız, aşağıdaki adımları atmaya başlayın:
- Kendiniz hakkında olumlu düşünün.
- Ne yaptıysanız yaptınız, elinizden gelenin en iyisini yaptınız.
- Kendinizi haksızlığa uğramış hissettiğinizde hemen sakince ve üstüne
basarak bunu ifade edin. Bu sayede zihniniz kötü düşüncelerden kurtulur
ve yanlış anlamalar açıklığa kavuşur.
- Bir şeyi başarınca kendinizi övün: „Bunu iyi yaptın!” Başkaları size
överse teşekkür edin ve bunun tadını çıkarın.
- Her gün elinizden gelenin en iyisini yapıyorsunuz. Eleştiri önemlidir.
Ancak eleştiri sizin bir değişiklik yapmanızı sağlayacak yönde olmalıdır.
-
Birkaç yararlı ipucu
-
- Kendi güçlü yanlarınızın farkına varın. Kendinizde olmasını istediğiniz
özellikleri ve davranış biçimlerini bir liste halinde yazın.
- Kendinizdeki olumsuz duyguların farkına varın. Bunları kontrol
etmeyi öğrenin. Bir kere kaybetmenin her zaman kaybetmek anlamına
gelmeyeceğini düşünün.
- Yavaş yavaş başkalarıyla ilişki oluşturmayı deneyin ve yavaş yavaş
özgüveninizi tekrar kazanın.
- Akşamları yatağa uzandığınızda günü gözünüzün önünden geçirin
ve dikkatinizi başardığınız, sizin için olumlu olan hususlara yöneltin.
Kaydettiğiniz ilerleme için kendinizi övün.
- Ek özgüveniniz kısıtlı sosyal yetenek ile bir araya gelirse, sosyal
yeterlilik alıştırması yapmak isteyip istemediğinizi düşünün.