Download arşivi
Psikozlara ve bipolar bozukluklara ait Psikososyal terapiler
Psikolojik tekil veya grup terapileri
- Psikolojik eğitim
Psikolojik eğitim tek kişilik veya grup terapisi olarak yapılabilir.
Bu eğitim hastayı ve ailesini hastalık ve terapi olanakları hakkında
kapsamlı biçimde aydınlatmayı amaçlar. Psikolojik eğitim ayrıca, hastanın
kendisine yararlı olacak hastalık konseptini anlatır, hastalığı daha
iyi anlayıp kavramasını sağlar, gerekli ilaçları alması için onu hazırlar
ve genel olarak daha sağlıklı bir yaşam sürmesine yardımcı olur.
- Bilişsel davranış terapisi
Bu terapi, hastalıklı düşünce ve davranış örneklerini değiştirmeyi amaçlayan
kısa ve yoğun bir terapidir. Bilişsel davranış terapisi psikozlu kişilerin
kuruntulu tasavvurlarının azaltılması ve depresif semptomların iyileştirilmesi
yanında korku/kaygı hastalıkları gibi ek "komorbid" ruhsal
bozuklukların iyileştirilmesine yarar.
- Psikanaliz
Psikanaliz, en ağır ve acı veren duygu ve deneyimlerinizin ortaya çıkarılmasına
yarar. Psikanalizin amacı, daha bağımsız olmanız için size yardımcı
olmak ve yaşamsal kararları akılcı ve esaslı biçimde alabilmenizi sağlamaktır.
Psikozlu insanlarda bu psikolojik terapi biçimi, kişinin korku, depresyon,
stres, ilişki sıkıntısı ve benzeri özel sorunlarının üstesinden gelmesine
yardımcı olur.
- Ritim terapisi (bipolar bozukluklarda)
Yaşamdaki çoğu süreçler bir "iç saate" göre gerçekleşir. Bipolar
insanlarda bu saatin ayarı "değişmiştir" ve genellikle bu
süreçlere yeni bir hastalığın ortaya çıkmasına neden olabilecek kaotik
bir yaşam tarzı egemendir. Ritim terapisinin amacı düzenli yaşam süreci
bilincini geliştirmek ve yeni bir gece-gündüz yapılandırmasını yaratmaktır.
Bu düzene sokma ruh halinin istikrara kavuşmasına yardımcı olur.
Diğer terapiler
- Dans ve hareket terapisi
Hareket terapisine ait bütün yöntemler, hareket yardımı ile genel bir
aktivitenin oluşturulup yerleştirileceği varsayımına dayanır. Bu terapinin
amacı, kişinin davranışının ve bedensel işlevlerinin olumlu yönde değiştirilmesidir.
- Aile terapisi
ile terapisi ailenizdeki çatışmaları ortadan kaldırmaya ve dolayısı
ile stresi azaltmaya, ailenizi hastalık ve hastalığa bağlı davranış
biçimleri hakkında kapsamlı biçimde aydınlatmaya, ortaya çıkan sorunlarda
danışmanlık yaparak size yardımcı olmaya veya bunalım durumlarının aşılmasında
uygulanabilecek teknikleri size öğretmeye yarar. Ailelerin mümkün olduğu
kadar erken ve düzenli biçimde araya girmesi, nüksetmenin geciktirilmesine
ve hatta önlenmesine yardımcı olur.
- Bağımlılık terapisi
Bağımlık terapisi psikotik hastalığın seyrine belirleyici katkıda bulunabilir.
Destekleyici veya yüzleştirici çeşitli tedavi gelenekleri nedeniyle,
ikili teşhis konulan hastalar bugüne kadar kendilerine uygun terapiyi
bulmakta zorluk çekmişlerdir. Entegre bir terapide, yani her iki hastalığın
eşzamanlı tedavisinde, tedavinin başarısı ve benimsenmesi en yüksek
seviye olmaktadır.
- Ergo terapi
Ergo terapi, meşguliyet terapisi ve çalışma terapisinden oluşur. Bu
terapinin amacı; davranış yetilerinin kaybına neden olan psikopatolojik
semptomların tedavisi, günlük yükümlülüklerin üstesinden gelme yetisinin
yükseltilmesi, anlamlı serbest zaman düzenlemesi ve mesleki yaşam için
önem taşıyan yeti ve yeteneklerin korunması veya tekrar kazanılmasıdır.
Çalışma terapisinde, ergo terapiden farkı olarak, çalışma yaşamına başlamak
veya çalışma yaşamına tekrar dönmek için belirli ve somut işlerin yapılması
söz konusudur.
- Sosyal terapi
Psikoz hastalarında psikiyatrik yönetimin önemli öğelerinden biri, psikiyatrik-psikoterapisel
ve genel tıbbi ve rehabilitasyon alanındaki kaynak koordinasyonu da
dahil olmak üzere, bakım sistemine ulaşmaktır. Bu, sosyal terapinin
görevidir.
Psikososyal terapi türleri
- Sosyal yeterlilik alıştırması
„Sosyal yeterlilik“ kavramı, bir insanın davranış olanaklarını, "sosyal
becerilerini" somut davranış biçimlerine dönüştürmeyi ifade eder.
Sosyal yeterlilik alıştırmasında, kişinin kendi davranış biçimini kontrol
etmesi, insanlar arası ilişkileri iyileştiren davranış seçeneklerinin
öğrenilmesi ve diğer insanlarla birlikte olabilme yeteneğinin yükseltilmesi
söz konusudur. Bu, psikozlu insanlar için özellikle önemlidir, çünkü
bu insanların çoğu sosyal ve/veya insanlar arası korkulardan muzdariptir.
- Meta bilişsel alıştırma
Meta bilişim anlamsal olarak "düşünmek üzerine düşünmek" olarak
tercüme edilebilir. Sekiz alıştırma birimi (modülü) çerçevesinde katılımcılara,
tek tek veya bütün olarak kuruntuya kadar varan problematik kanaatlerin
gelişimini teşvik eden bilişsel sorunlar veya tek taraflı problem çözme
tarzları eğlendirici biçimde gösterilir.
- Sanat terapisi
Sanat terapisi, insanın doğal yeteneklerini, kendi kendisini ayarlamasına
ve iyileştirmesine yönelten sözlü olmayan bir terapidir. Çeşitli sanatsal
malzeme ile "içsel tablolar", duygular, ihtiyaçlar, tasavvurlar
ve deneyimlerin ifade edilme olanağı sağlanır.
- CogPack
CogPack, 64 test ve alıştırma içeren bilişsel bir alıştırma programı
olup bilişsel alana ait çok sayıda seçenek, dilsel, entelektüel ve mesleki
yetenek ve branş bilgisini kapsar.
Biyolojik terapi
- Uykusuz bırakma terapisi (bipolar bozukluklarda)
Uykusuz bırakma terapisi ağır bipolar depresyonlarda uygulanır
ve bu konuda gerçek bir alternatiftir. Hastaların yaklaşık %50'sinde
semptomlarda belirgin iyileşme görülür. Ancak terapinin başarısı genellikle
kısa sürer. Bu nedenle uykusuz bırakmanın yanında ruh hali stabilizatörlü
ilaç terapisinin de eşzamanlı olarak uygulanması gerekir.
